Η αρχαία ελληνική ΙΡΛΑΝΔΙΑ








Του Γιώργου Λεκάκη

Ο Φωκαεύς Έλλην θαλασσοπόρος και γεωγράφος Πυθέας, τον 4ο π.Χ. αι. από την Μασσαλία είναι επισήμως ο πρώτος που έδωσε γραπτές πληροφορίες για νησιά της δυτικής Ευρώπης, όπως η Βρετανία και η Ιρλανδία. Τα συγγράμματά του έφεραν τον τίτλο «Περί Ωκεανού και Γης περίοδος». Αλλά από τα βιβλία του δεν διεσώθησαν παρά ελάχιστα αποσπάσματα, τα οποία προέρχονται από έργα συγγραφέων, που τον σχολιάζουν - βλ. Στράβ. 1/4.2-5 κ.ά., Πολύβ. 34/5.2 κ.ε. Τα αποσπάσματα του Πυθέα του Μασσαλιώτη εκδόθηκαν για πρώτη φορά το 1952 (1- lb, 14015, εκδ. H. J. Mette, Pytheas von Massalia, Βερολίνο, 1952).

«Ιέρνη, νήσος εν τω πέρατι προς δυσμάς – το εθνικόν Ιερναίος» - βλ. Στέφ. Βυζάντιος.

«Των δ’ Βρεττανικών νήσων η μεγίστη καλουμένη Αλβίων την περίμετρον έχει σταδίων τρισμυρίων εννακισχιλίων, η δ’ Ιέρνη αναλόγως ταύτης μείζω» - βλ. «Γεωγραφικά» αδέσποτα, frgm. 1,8.




Κατά Κλαύδιο Πτολεμαίο:

Ἰουερνίας νήσου Πρεττανικῆς θέσις

Εὐρώπης πίναξ α.

Βρεττανία και Ιβερνία (*).

Ἀρκτικῆς πλευρᾶς περιγραφὴ, ἦς ὑπέρκειται Ὠκεανὸς Ὑπερβόρειος.

Βόρειον ἄκρον ια ξα

Οὐεννίκνιον ἄκρον ιβ _ γ ξα γ - Βεννίκνιον

Οὐιδούα ποταμοῦ ἐκβολαί ιγ ξα – Βιδούας

Ἀργίτα ποταμοῦ ἐκβολαί ιδ _ ξα _ - Αργίτης, Αργείτης, εξ Άργους

Ῥοβόγδιον ἄκρον ι γ ξα _

Παροικοῦσι δὲ τὴν πλευρὰν ἀπὸ μὲν δυσμῶν Οὐεννίκνιοι / Βεννίκνιοι

εἶτα ἐφεξῆς καὶ πρὸς ἀνατολὰς Ῥοβόγδιοι.

Δυτικῆς πλευρᾶς περιγραφὴ, ᾗ παράκειται Δυτικὸς Ὠκεανός.

Μετὰ τὸ Βόρειον ἄκρον, ὅ ἐστιν ια ξα

Ῥαουίου ποταμοῦ ἐκβολαί ια γ ξ γο - Ῥαβίου

Μάγνατα πόλις ἐπίσημος ια δ ξ δ – Μαγνατη, Μαγνησία, αποικία Μαγνήτων

Λιβνίου ποταμοῦ ἐκβολαί ι _ ξ

Αὐσόβα ποταμοῦ ἐκβολαί ι _ νθ _

Σήνου ποταμοῦ ἐκβολαί θ _ νθ _

Δοὺρ ποταμοῦ ἐκβολαί θ γο νη γο

Ἰέρνου ποταμοῦ ἐκβολαί η νη

Νότιον ἄκρον ζ γο νζ _δ

Παροικοῦσι δὲ τὴν πλευρὰν μετὰ τοὺς Οὐεννικνίους / Βεννικνίους Ἐρδῖνοι,

ὑφ᾽ οὓς Μαγνᾶται / Μάγνητες

εἶτα Αὐτεῖνοι·

εἶτα Γαγγανοὶ,

ὑφ᾽ οὓς Οὐελλάβοροι / Βελλάβοροι

Τῆς ἐφ’ εξῆς μεσημβρινῆς πλευρᾶς περιγραφὴ, ᾗ παράκειται Ὠκεανὸς Οὐεργιόνιος / Βεργιόνιος

Μετὰ:

τὸ Νότιον ἄκρον, ὅ ἐστιν ζ γο νζ _ δ

Δαβρώνα ποταμοῦ ἐκβολαί ια δ νζ

Βίργου ποταμοῦ ἐκβολαί ιβ _ νζ _

Ἱερὸν ἄκρον. ιδ νζ _ γ

Παροικοῦσι δὲ τὴν πλευρὰν μετὰ τοὺς Οὐελλαβόρους / Βελλαβόρους

Ιούερνοι / Ιβέρνοι

ὑπὲρ οὓς Οὐσδίαι

καὶ ἀνατολικώτεροι Βρίγαντες.

Ἀνατολικῆς πλευρᾶς περιγραφὴ, ᾗ παράκειται Ὠκεανὸς καλούμενος Ἰουερνικός.

Μετὰ

τὸ Ἱερὸν ἄκρον, ὅ ἐστι ιδ νζ _ γ

Μοδόννου ποταμοῦ ἐκβολαί ιγ γο νη γο

Μαναπία πόλις ιγ _ νη γο – νυν ΔΟΥΒΛΙΝΟΝ, πρωτεύουσα της Ιρλανδίας.

Ὀβόκα ποταμοῦ ἐκβολαί ιγ νθ

Ἔβλανα πόλις ιδ νθ _

Βουουίνδα ποταμοῦ ἐκβολαί ιδ γο νθ γο

Ἰσάμνιον ἄκρον ιε ξ

Οὐινδέριος ποταμοῦ ἐκβολαί ιε ξ δ - Βινδέριος

Λογία ποταμοῦ ἐκβολαί ιε γ ξ γο

μεθ᾽ ἃς τὸ Ῥοβόγδιον ἄκρον.

Παροικοῦσι δὲ καὶ ταύτην τὴν πλευρὰν μετὰ τοὺς Ῥοβογδίους Δαρῖνοι,

ὑφ᾽ οὓς Οὐολούντιοι / Βολούντιοι

εἶτα Ἐβλάνιοι·

εἶτα Καῦκοι,

ὑφ᾽ οὓς Μανάπιοι·

εἶτα Κοριονδοὶ ὑπὲρ τοὺς Βρίγαντας.

Πόλεις δέ εἰσι μεσόγειοι αἵδε·

Ῥηγία ιγ ξ γ

Ῥαῖβα ιβ νθ _δ

Λάβηρος ιγ νθ δ

Μακόλικον ια _ νη γο

Ῥηγία ἑτέρα ια νθ _

Δοῦνον ιβ _ νη _δ

Ιβερνία / Ιουερνίς ια νη

Ὑπέρκεινται δὲ νῆσοι τῆς Ἰουερνίας / Ιβερνίας

αἵ τε καλούμεναι Αἰβοῦδαι πέντε τὸν ἀριθμὸν, ὧν ἡ μὲν δυτικωτέρα καλεῖται Αἰβοῦδα ιε ξβ

ἡ δ᾽ ἐφεξῆς αὐτῆς πρὸς ἀνατολὰς

ὁμοίως Αἰβοῦδα ιε γο ξβ

εἶτα Ῥικίνα ιζ ξβ

εἶτα Μαλαῖος ιζ _ ξβ _

εἶτα Ἐπίδιον ιη _ ξβ

Καὶ ἀπ᾽ ἀνατολῶν τῆς Ἰουερνίας εἰσὶν αἵδε νῆσοι·

Μονάοιδα ιζ γο ξα _

Μόνα νῆσος ιε νζ γο – νησος Μινώα, νυν Μαν, αποικία Μινωιτών εκ Κρητης

Ἄδρου ἔρημος ιε νθ _ - νήσος Άνδρος.

Λίμνου ἔρημος ιε νθ – νήσος Λήμνος.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ για την ΙΡΛΑΝΔΙΑ, ΕΔΩ.

(*) Σχετική η Hibernian Σκοτίας;

ΠΗΓΗ: Γ. Λεκάκης "Σύγχρονης Ελλάδος περιήγησις". ΑΡΧΕΙΟΝ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ, 5.4.2020.

http://www.arxeion-politismou.gr/2022/01/arxaia-elliniki-Irlandia.html?spref=fb&fbclid=IwAR2TI5ur_trr9QLGAg3pAzedGXeXcNJNcBuObae1bQ0XMuNHWG5EHDfe1YA

Δημοσίευση σχολίου

0 Σχόλια